تکنيکهای انعكاسيِ سنجش از دور براي مطالعه مواد آلی خاك:
تکنيکهای انعكاسيِ سنجش از دور براي مطالعه مواد آلی خاك:
مادة آلي، نقش مهمي در فرايندهاي شيميايي و فيزيكي خاك و در نتيجه اثر زيادي روي ويژگي‌هاي طيفي خاك دارد. مادة آلي خاك مخلوطي از بافت‌هاي تجزيه‌شدة گياهي، جانوري و مواد مترشحه است. عمل تجزية مادة آلي درخاك، توسط فعاليت موجودات ذره بيني انجام ميشود كه در مراحل ابتدايي، تغييرات اندكي روي شيمي مواد آلي اتفاق مي‌افتد. در مراحل نهايي، فعاليت موجود ذره‌بيني تركيبات كمپلكس ايجاد مي‌كند كه هوموس ناميده ميشود. هوموس، نقش مهمي در دانه‌بندي، حاصلخيزي، نگهداري آب، تبديل آنيوني و رنگ خاك دارد. مادة آلي اثر قابل توجهي روي ناحية طيفي VNIR 1 و SWIR 2 دارد(علويپناه، 1382). خاک آلی انعکاس کمتری از ماسه و آن نيز کمتر از سيليس انعکاس دارد، بنابراين خاک آلی در تصاوير اپتيكي تيرهتر مشاهده ميشود. تحقيقات نشان مي‌دهد وقتي مادة آلي خاك كمتر از 2 درصد باشد، اثر آن بر روي بازتاب طيفي بسيار كم است (Baumgardner و همكاران،1985). و هر چه بر ميزان مادة آلي خاك افزوده ميشود سبب ميشود كه بازتابش کمتر از حالت معمولی گردد. هنگامي‌كه ميزان مادة آلي به حدود 9 درصد برسد، معمولاً اثر پارامترهاي ديگر خاك روي بازتاب محو و ناپديد ميشود ( Montgomery، 1976). Baumgardner و همكاران (1985) بازتاب‌هاي طيفي سه نوع مادة آلي خاك با تجزية مختلف را مطالعه كردند. مطالعاتي انجام شده، يك رابطه منفي بين كربن سطحي و بازتاب طيفي خاك در ناحية مرئي(VIS) و مادون قرمز نزديك(NIR) نشان داده است. (Baumgardner و همكاران،1970؛ Sudduth و Hummel، 1991؛ Henderson و همكاران، 1992). همچنين Coleman و Montgomery(1987)، يك رابطة منفي قوي (r=-0.58) بين كربن و بازتاب طيفي در ناحية NIR ( 9/0-76/0 ميكرومتر) در خاكهايVertisols و Alfisols در منطقة Alabama پيدا كرد.
عمار رفیعی - عضو سابق موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور.